Uitstel van executie: hoge temperatuur warmtenetten

28 mei 20203 minuten

Net als vele andere gemeenten wil Amsterdam bepaalde huizen en gebouwen verplicht aansluiten op hoge temperatuur warmtenetten waarbij de warmte afkomstig is van afvalverbranding, aardgas en straks ook biomassa. Om dit te voorkomen spande Stichting Amsterdam Fossielvrij een rechtszaak aan en met succes. Afgelopen mei bevestigde de rechtbank dat het warmteplan in strijd is met het Bouwbesluit. En dat is goed nieuws voor alle (zelf)bouwers, projectontwikkelaars en gemeenten die wel openstaan voor technieken die duurzamer zijn dan stadswarmte uit aardgas en afvalverbranding.

Hoge temperatuur warmtenetten zijn oplossingen van tijdelijke aard

Daarentegen is de uitspraak van het Amsterdamse gerechtshof voor partijen die een voorkeur hebben voor tijdelijke oplossingen als hoge temperatuur warmtenetten een grote tegenvaller. Tijdelijk, omdat in een wereld zonder fossiele bronnen het altijd lastig is om hoge temperaturen te maken. De uitspraak kan ook van invloed zijn op de bredere aardgasvrij-plannen van het Amsterdamse college. De onlangs verschenen ‘Transitievisie Warmte’ is ook gebaseerd op het idee dat elektriciteit uit zonnepanelen en windmolens (benodigd voor warmtepompen) niet meetelt als duurzame warmtevoorziening. Daarmee zouden hoge temperatuur warmtenetten logischer zijn dan lage temperatuur warmtenetten, omdat de benodigde elektriciteit voor lage temperaturen niet mee zou tellen in de beoordeling van de duurzaamheid van die warmtebron. De rechter heeft nu uitgesproken dat zonnepanelen en windmolens er wel toe doen.

Nieuwe problemen voor de toekomst

Amsterdam is uiteraard niet de enige gemeente die kiest voor warmtenetten met hoge temperatuur. Maar zeker voor nieuwbouwhuizen die juist goed geïsoleerd zijn en nauwelijks zo’n hoge temperatuur warmte nodig hebben is dat een onverstandige keuze. Hoogleraar duurzaam bouwen Andy van den Dobbelsteen (TU Delft) bevestigde dit recent nog tegen Nieuwsuur. Zo geeft hij tijdens het interview aan dat gemeenten op deze manier nieuwe problemen voor de toekomst creëren. In datzelfde interview sprak ook de koepel van projectontwikkelaars (NEPROM) zich voor het eerst uit over het probleem van warmtenetten met hoge temperatuur. Doordat sommige gemeenten zich in contracten committeren om nieuwbouw aan te sluiten op hoge temperatuur warmtenetten, zijn projectontwikkelaars bij hun nieuw te bouwen huizen daartoe verplicht “Onnodige verspilling“, zegt voorzitter Desiree Uitzetter. “Nieuwbouwwoningen zijn veel beter af met lage temperatuur warmtenetten”

Van centrale naar decentrale energievoorziening

Wij kunnen het bijna niet beter verwoorden. Als we de overgang naar duurzame energie willen versnellen, dan is een goed samenspel tussen decentrale en centrale energievoorziening van groot belang. Decentrale energievoorziening heeft verschillende voordelen. De energie wordt lokaal opgewekt en een gedeelte daarvan wordt vervolgens direct gebruikt. Dit maakt de energie efficiënt, aangezien het elektriciteitsnet wordt ontlast en extra investeringen in het net worden vermeden. Bovendien is er geen sprake van energieverlies tijdens het transport, want de energie wordt verbruikt op de plaats waar deze wordt opgewekt. Een ander voordeel is dat decentrale energie voor een groot deel wordt opgewekt uit duurzame en onuitputtelijke bronnen, met minder CO2-uitstoot en het is ook nog eens veel democratischer.

Uitstel van executie

Vanzelfsprekend is stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen, zeker voor een stad als Amsterdam, waarin het merendeel van de woningen bestaande bouw is, geen gemakkelijk proces. Maar door te kiezen voor hoge temperatuur warmtenetten, waarbij de warmte afkomstig is van afvalverbranding, aardgas en straks ook biomassa, kies je heel bewust voor een tijdelijke oplossing. Zo stelde onlangs het Planbureau voor de Leefomgeving in de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2019 dat de Nederlandse energievoorziening de komende jaren nog sneller moet veranderen door een sterke afname van energie uit fossiele bronnen zoals kolen en gas, en een sterke toename van hernieuwbare energie. Zo moet de elektriciteitsproductie in 2030 bijvoorbeeld voor twee derde uit hernieuwbaar opgewekte elektriciteit bestaan. Ik ben dan ook benieuwd naar de plannen van Amsterdam als over 10 jaar de stadswarmte uit aardgas en afvalverbrandingdaar gehalveerd moet zijn. Door te kiezen voor hoge temperatuur warmtenetten stelt de stad de executie alleen maar uit.

Waarom wachten als je nu al het verschil kunt maken?

Kiezen voor een duurzaam verwarmde stad is kiezen voor een stad met een decentrale energievoorziening. Dat is niet makkelijk in een stad waar het grootste deel van de woningen binnen de ring van voor de oorlog is, of op een monumentenlijst staat. Maar kiezen voor een tijdelijke oplossing is kiezen voor de weg van de minste weerstand. Amsterdam heeft voor hetere vuren gestaan, dus met een beetje meer creativiteit en lef kunnen we ook dit vuurtje blussen! Wij kijken uit naar een versie 2.0 van de Transitievisie Warmte van de gemeente, en denken daarin graag mee!

Zet jouw eerste stap naar een gasloze toekomst

Benieuwd of jouw huis klaar is om de switch naar een e-home te maken? Vraag dan vrijblijvend de Quick Scan van THE FCTR E aan. Met onze fullserviceoplossing is je e-home dichterbij dan je denkt.
Lees ook onze Privacy Policy